Bosstructuurkartering Compagnonsbossen 2015

In opdracht van Vereniging Natuurmonumenten werden in 2015 de Compagnonsbossen bij Ravenswoud gekarteerd door Saskia de Vries, Henk Jansen en Johannes Tonckens.

Bij een bosstructuurkartering wordt de methode, ontwikkeld door Henk Koop en Henk Siebel toegepast, waarbij de verschillende lagen in het bos en de verschillende fasen worden vastgelegd. De bosstructuurkarteringen bieden Natuurmonumenten basisgegevens om het lange termijn bosbeheer op te baseren.

Onderscheidde lagen:

  • Boomlaag, soms met meer soorten waarbij er dus sprake is van een gelaagde boomlaag;
  • Struiklaag in twee etages van 0.5 tot twee meter en van twee tot tien meter. Alle hier voorkomende soorten worden genoteerd;
  • Kruidlaag;
  • en de Moslaag.
Ook wordt al het staande en liggende dode hout opgenomen. Met een zogenaamd pi-touwtje worden de stammen op borsthoogte opgemeten. Dit gebeurt zowel voor de dikke levende als de dikke dode liggende of staande bomen. De fasen geven het stadium aan, waarin het bos verkeert. Een jong bos ontwikkelt zich vanaf een open plek via een jong stadium eerst richting een Dichte Fase, die overgaat in Stakenfase (veel dunne sprieten bij elkaar) tot uiteindelijk Boomfase.

Op de arme noordelijke zandgronden worden de berken en eiken vaak geen 20 meter. Wanneer een bos ouder wordt gaan er gaten vallen en kan een mozaiek van open plekken met veel dood hout ontstaan. Wanneer er gelijktijdig sprake is van veel afstervende oude bomen is er sprake van de zogenaamde Aftakelingsfase. De Compagnonsbossen zijn van recente datum: zij werden in de eerste drie decennia van de twintigste eeuw ingeplant door de Gezamenlijke Compagnons van Opsterlandsche en Ooststellingwerfsche Veenen en Vaarten. In de jaren vijftig is veel bos omgevormd naar Fijnspar, Douglas en Lariksopstanden met een klein aandeel Sitka.

Het beleid van Natuurmonumenten is gericht op omvorming naar natuurbos met een groter aandeel loofbos. Op bijgaande foto’s valt een recent gekapte plek te zien in een oudere Fijnsparren opstand, waarin ook een aandeel Zomereik voorkomt. De bomen worden niet afgevoerd maar in heuvels verwerkt aan de rand van het terrein.

Een recent gekapte plek in een oudere Fijnsparren opstand.
De bomen worden niet afgevoerd maar in heuvels verwerkt aan de rand van het terrein.